W Polsce coraz częściej mówi się o roli seniorów jako mentorów — osób, które dzięki życiowej mądrości, opanowaniu i bogatemu doświadczeniu potrafią wspierać młodsze pokolenia w rozwoju osobistym, zawodowym i społecznym. Coraz więcej organizacji, szkół i grup lokalnych dostrzega, że doświadczenie 60+ to ogromny, niewykorzystany potencjał.
Mentoring prowadzony przez seniorów staje się naturalnym i potrzebnym uzupełnieniem edukacji, pracy. Co ważne — odbywa się on w Polsce na wiele sposobów.
Poniżej przedstawiam najczęściej spotykane formy mentoringu seniorów — praktyczne, uniwersalne i możliwe do wdrożenia niemal w każdej społeczności.
Jakiego rodzaju mentoring seniorów prowadzony jest w Polsce?
1. Mentoring życiowy – rozmowa, wsparcie, mądrość
Seniorzy spotykają się z młodymi ludźmi, aby pomagać im:
- podejmować decyzje,
- radzić sobie z emocjami,
- budować poczucie własnej wartości,
- patrzeć na problemy z większym dystansem.
To forma mentoringu szczególnie popularna w klubach seniora, bibliotekach i grupach sąsiedzkich. Opiera się na rozmowie, bliskości i uważności — bez oceniania.
2. Mentoring zawodowy – doświadczenie w pracy przekazywane młodym
W wielu miejscach seniorzy wspierają młodych pracowników lub uczniów szkół branżowych, dzieląc się:
- zasadami pracy zespołowej,
- umiejętnością organizacji dnia,
- radzeniem sobie ze stresem,
- etyką zawodową i kulturą pracy,
- realiami poszczególnych zawodów.
Młodzi często proszą ich o pomoc we wdrożeniu na konkretnym stanowisku pracy.
3. Mentoring rzemieślniczy i techniczny – przekazywanie ginących umiejętności
W Polsce wciąż wiele osób w wieku 60+ ma rzadkie, wartościowe umiejętności związane z rzemiosłem lub techniką.
Dlatego powstają zajęcia, w których seniorzy uczą młodych:
Dlatego powstają zajęcia, w których seniorzy uczą młodych:
- krawiectwa,
- stolarstwa,
- drobnych napraw,
- renowacji mebli,
- praktycznej pracy ręcznej,
- tradycyjnych technik artystycznych czy rękodzielniczych.
Te warsztaty są często najciekawsze dla młodzieży, która chce tworzyć, naprawiać i działać manualnie.
4. Mentoring edukacyjny – wsparcie w nauce i inspiracji
Seniorzy w naturalny sposób stają się mentorami edukacyjnymi, prowadząc:
- kluby czytelnicze dla dzieci,
- warsztaty historyczne lub regionalne,
- korepetycje z matematyki czy języka polskiego,
- spotkania o dawnych zwyczajach i opowieści rodzinne.
To mentoring, który buduje więzi, pomaga w nauce i rozwija wyobraźnię.
5. Mentoring kulturowy i społeczny – przekazywanie tradycji i wartości
Seniorzy prowadzą spotkania, podczas których opowiadają o:
- tradycjach i zwyczajach,
- historii lokalnej,
- dawnym życiu społecznym i rodzinnym,
- sposobach radzenia sobie z codziennością w trudniejszych czasach.
Młodzi dzięki temu uczą się szacunku i rozumienia swoich korzeni.
Dlaczego mentoring seniorów jest tak ważny?
1. Buduje i wzmacnia więzi między pokoleniami
Wspólne działania sprawiają, że ludzie zaczynają się lepiej rozumieć, szanować i wspierać.
2. Wspiera rozwój młodych
Mentoring rozwija:
- kompetencje miękkie,
- pewność siebie,
- wytrwałość,
- umiejętność rozwiązywania problemów.
Młodzi dostają wsparcie, którego często brakuje im w domu czy w szkole.
3. Wzmacnia aktywność i zdrowie seniorów
Senior-mentor to osoba potrzebna, doceniana, włączona w życie społeczne.
To ogromne znaczenie dla psychiki, poczucia wartości i dobrostanu.
To ogromne znaczenie dla psychiki, poczucia wartości i dobrostanu.
4. Rozwija lokalne społeczności
Mentoring jest tani, naturalny i niezwykle efektywny. Zamiast szukać ekspertów z zewnątrz — korzysta się z doświadczenia osób, które są tuż obok.
5. Przeciwdziała samotności i wykluczeniu
Senior, który ma rolę, swoje zadania i relacje, dużo rzadziej czuje się samotny.
Mentoring bywa dla wielu osób powodem, by wyjść z domu, poczuć sens i sprawczość.
Mentoring bywa dla wielu osób powodem, by wyjść z domu, poczuć sens i sprawczość.
Seniorze — to Twoja supermoc. Możesz zostać mentorem!
Jeśli masz 60+, 70+ lub więcej — Twoje doświadczenie jest naprawdę potrzebne.
Bycie mentorem nie wymaga wiedzy akademickiej ani specjalnych szkoleń.
Bycie mentorem nie wymaga wiedzy akademickiej ani specjalnych szkoleń.
Wystarczy:
- chęć rozmowy,
- odrobina czasu,
- otwartość na młodych ludzi.
Możesz prowadzić spotkania:
- w klubie seniora,
- w domu kultury,
- w bibliotece,
- w szkole,
- w grupie sąsiedzkiej,
- w organizacji społecznej,
- a nawet online.
Możesz zostać mentorem umiejętności, życia, zawodu, pasji, historii lub kreatywności.
Najważniejsze: Twoja obecność ma wartość.
Najważniejsze: Twoja obecność ma wartość.
Młodzi — korzystajcie z doświadczenia seniorów
Jeśli jesteś osobą młodą, poproś seniora o wsparcie. Zadaj pytanie. Posłuchaj historii. Zapytaj o perspektywę.
To, co dla seniora jest naturalną mądrością, dla Ciebie może stać się przełomem.
Dlaczego warto pamiętać o filmie „Stażysta”?
W filmie „Stażysta” starszy mężczyzna staje się wsparciem dla młodego zespołu, choć nikt na początku nie zdawał sobie sprawy, jak bardzo będzie im potrzebny.
Przynosi spokój, doświadczenie, empatię i ludzkie podejście — dokładnie to, czego brakuje w pośpiechu współczesnego świata. Nie oglądaliście? Koniecznie zobaczcie!
W Polsce takie historie dzieją się naprawdę — codziennie, w małych i dużych społecznościach.
Warto je wspierać, rozwijać i promować, bo każde pokolenie ma coś, czego drugie potrzebuje.
Warto je wspierać, rozwijać i promować, bo każde pokolenie ma coś, czego drugie potrzebuje.
Kampania społeczna pn. Przyjazne starzenie się jest realizowana w ramach projektu pt. Most pokoleń: Współpraca. Edukacja. Zrozumienie” finansowanego ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025 w ramach edycji w roku 2025. Publikacja wyraża jedynie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
